5.THG11.2018 5 Phút đọc | 5 Phút đọc

Chứng rối loạn nhịp tim có thể là dấu hiệu của một bệnh lý nguy hiểm, dù cho bạn đang có một trái tim khỏe mạnh. 

Chứng rối loạn nhịp tim có thể đáng sợ, quan trọng là phải hiểu chính xác ý nghĩa của chúng. Nếu bạn cảm thấy có gì đó không ổn với nhịp tim của mình, hoặc nếu bạn bị rối loạn nhịp tim có vẻ nghiêm trọng, bất ngờ hoặc kèm theo choáng váng hoặc đau ngực, hãy gọi ngay các dịch vụ cấp cứu hoặc đến ngay khoa tai nạn và cấp cứu.

Nếu không, hãy tiếp tục xem tất cả những điều bạn cần biết về rối loạn nhịp tim

Rối loạn nhịp tim là gì?

Chứng rối loạn nhịp tim
Thông thường, nhịp đập của tim sẽ đều đặn và được điều khiển bởi điện sinh học trong cơ thể. Nút xoang trong tim theo dõi lượng máu mà cơ thể cần, sau đó gửi ra các xung điện khiến cho các buồng tim co bóp với tốc độ chính xác cho nhu cầu của cơ thể. Nhịp tim lúc nghỉ ngơi vào khoảng 60 - 100 nhịp/ phút, tăng nhanh khi tập thể dục hay căng thẳng. Điều này hoàn toàn bình thường. Chứng rối loạn nhịp tim xảy ra khi có sự thay đổi trong nhịp đập này, khi tim đập quá nhanh, quá chậm hoặc không đều.

Các loại rối loạn nhịp tim khác là gì?

Rối loạn nhịp tim là cả khi tâm thất (bắt đầu ở tâm thất dưới của tim) hoặc trên thất (bắt đầu từ bên ngoài hoặc phía trên tâm thất, thường ở tâm nhĩ, phần trên của tim). Các loại rối loạn nhịp tim phổ biến bao gồm:

Ngoại tâm thu nhĩ: còn gọi là PAC hoặc APC,đây là những nhịp đập thêm trong các buồng trên của tim.

Ngoại tâm thu thất (PVC): đây là những trường hợp rất phổ biến, nhịp tim bị lỗ lỡ nhịp do tâm thất co lại quá sớm.

Nhịp nhanh trên thất (SVT) hoặc nhịp nhanh kích phát trên thất (PSVT): trong đó "kích phát" có nghĩa là theo từng giai đoạn, đây là nhịp tim nhanh 150 - 250 nhịp mỗi phút, do xung điện gây ra trong tâm nhĩ.

Nhịp nhanh thất (V-tach): đây là nhịp tim nhanh bắt đầu từ phần thấp hơn của tim, nơi tim không thể lấp đầy đủ máu.

Rung nhĩ: đây là nhịp tim nhanh, không đều, nơi các cơ hoặc sợi trong tim bạn co bóp.

Rung thất: đây là mức khẩn cấp trong y tế do các buồng tim ở phần thấp không thể co lại để bơm máu.

Cuồng nhĩ: tương tự như rung nhĩ, nhưng thường xuyên hơn. Các xung điện bị sai lệch gây ra nhịp tim không đều và cuồng nghĩ thường dẫn đến rung nhĩ.

Loạn nhịp nhanh đường phụ: đây là trường hợp tim đập nhanh bời vì có một đường phụ giữa các buồng của tim

Loạn nhịp chậm: là trường hợp nhịp tim chậm thường do các vấn đề với xung điện trong cơ thể.

Block tim: là một vấn đề khi tốc độ của các xung điện được gửi qua tim, và trong một số trường hợp, một khối các xung điện hoàn toàn, gây ra nhịp tim không đều.

Triệu chứng của rối loạn nhịp tim

Triệu chứng
Tùy vào loại rối loạn nhịp tim khác nhau có triệu chứng khác nhau, thường là:

  • tim đập nhanh, kích động, lỡ nhịp hoặc thừa nhịp
  • tim đập thình thịch
  • đau ngực
  • căng cứng lồng ngực
  • thở gấp
  • ngất xỉu

Nguyên nhân có thể xảy ra

Ai cũng có thể trải qua tình trạng tim bị lỡ nhịp, thừa nhịp một cách ngẫu nhiên mà không do nguyên nhân sức khỏe nào cả. Tuy nhiên, đây sẽ là bệnh lý tiềm ẩn nếu triệu chứng này xảy ra thường xuyên, hoặc kèm theo các triệu chứng khác.

Nguyên nhân gây rối loạn nhịp tim có thể do căng thẳng, nhiễm trùng, sốt, dùng thuốc và chất kích thích khác như ma túy hoặc rượu, tuy nhiên đây cũng có thể báo hiệu bệnh tim. Bạn có thể mắc phải một số rối loạn xung điện như đã đề cập trước đó, như rung nhĩ hoặc block tim, chỉ riêng hoặc bên cạnh các bệnh tim nghiêm trọng khác. Bệnh nhân có thể gặp Hội chứng QT kéo dài, một rối loạn điện tim thường phát sinh do di truyền và có thể gây ra chứng loạn nhịp tim đột ngột và nghiêm trọng.

Có những trường hợp có thể là do hội chứng nút xoang bệnh lý, một nhóm các triệu chứng cho thấy nút xoang trong tim bạn không hoạt động chính xác. Chứng loạn nhịp tim cũng có thể được gây ra bởi các vấn đề về cấu trúc tim, hoặc khuyết tật tim bẩm sinh. Trong một số trường hợp, chúng cũng có thể được gây ra bởi các vấn đề bên ngoài tim, chẳng hạn như:

  • Huyết áp cao
  • Rối loạn tuyến giáp
  • Bệnh phổi
  • Tiểu đường
  • Phẫu thuật
  • Các bệnh cấp tính khác

Chẩn đoán rối loại nhịp tim

Chẩn đoán
Tốt nhất là nên gặp bác sĩ nếu bạn bị rối loạn nhịp tim thường xuyên. Bác sĩ sẽ thực hiện các xét nghiệm để tìm hiểu lý do tại sao tim bạn hoạt động bất thường. Bạn có thể trải qua:

Siêu âm tim: Đây là một loại siêu âm để xem cấu trúc của trái tim bạn.

Điện tâm đồ: Còn được gọi là EKG hoặc ECG, xét nghiệm này ghi lại mọi hoạt động xung điện xảy ra trong tim bạn.

Kiểm tra áp lực: Đôi khi các bác sĩ sẽ yêu cầu bạn đi bộ hoặc chạy trên máy chạy bộ hoặc gắng sức bằng cách nào đó và theo dõi nhịp tim của bạn.

Theo dõi tại nhà: Các bác sĩ có thể yêu cầu bạn đeo máy theo dõi tim trong một khoảng thời gian để ghi lại cách tim bạn hoạt động hàng ngày.

Đặt ống thông tim: Đây là việc đặt ống thông để tiêm màu nhuộm vào tim của bạn, sau đó được xem qua siêu âm.

Điều quan trọng cần nhớ là nếu bạn đang bị rối loạn nhịp tim có vẻ nghiêm trọng hoặc bất ngờ, hoặc kèm theo chóng mặt hoặc đau ngực, bạn không nên chờ đợi để đến bác sĩ. Thay vào đó, hãy gọi các dịch vụ khẩn cấp hoặc ghé thăm bộ phận A & E.

Điều trị rối loạn nhịp tim

Tùy thuộc vào tình trạng bệnh của bạn mà bác sĩ sẽ kê toa riêng cho bạn. Bạn có thể yêu cầu thuốc để kiểm soát các triệu chứng của mình, nhưng trong một số trường hợp có thể cần can thiệp nhiều hơn.

Các bác sĩ có thể dùng điện mạnh để sốc tim (electrical cardioversion). Nếu cần một giải pháp dài hạn hơn, bạn có thể được đặt máy tạo nhịp tim, đây là một thiết bị nhỏ gửi các xung điện đến tim giúp nhịp tim đều đặn. Trong trường hợp tệ hơn, bạn có thể cần cấy ghép máy khử rung tim (cardioverter defibrillator) để theo dõi nhịp tim của bạn và cung cấp một cú sốc điện để khôi phục nhịp tim khi nhịp đập quá nhanh, quá chậm hoặc không đều. Cuối cùng, các bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật tim là lựa chọn tốt nhất để giải quyết các triệu chứng, nhưng đây thường là biện pháp cuối cùng.

Giữ trái tim khỏe mạnh

Trái tim khỏe mạnh
Điều quan trọng là mọi người hãy giữ cho trái tim khỏe mạnh nhất có thể, ngay cả khi họ không gặp phải vấn đề về tim. Tập thể dục vừa phải, ngừng thuốc lá, duy trì cân nặng khỏe mạnh và có chế độ ăn uống cân bằng là những cách dễ dàng để giữ cho trái tim của bạn luôn ở trạng thái tốt nhất. Cố gắng ăn nhiều thực phẩm tốt cho tim như ngũ cốc, trái cây và rau quả, các loại đậu như đậu đen hoặc đậu xanh và protein từ thịt nạc. Tránh thực phẩm chế biến sẵn hoặc thực phẩm giàu chất béo trans. Chăm sóc bản thân sẽ giúp bạn và trái tim cơ hội tốt nhất để ngăn ngừa rối loạn nhịp tim và bệnh tim.

 

Bài viết được duyệt bởi bác sĩ Hsu Li Fern, chuyên khoa tim mạch tại bệnh viện Mount Elizabeth

Tham khảo

About Arrhythmias. (30/09/2016). Truy cập 13/10/2018 từ https://www.heart.org/en/health-topics/arrhythmia/about-arrhythmia

Categories of Arrhythmias. (n.d.). Truy cập 13/10/2018, từ https://www.texasheart.org/heart-health/heart-information-center/topics/categories-of-arrhythmias/

Delicious Foods That Are Heart Healthy. (n.d.). Truy cập 13/10/2018 từ https://www.webmd.com/cholesterol-management/guide/heart-healthy-diet#1

Heart Diseases and Disorders. (n.d.). Truy cập 13/10/2018 từ https://www.hrsonline.org/Patient-Resources/Heart-Diseases-Disorders

Other Heart Rhythm Disorders. (21/12/2016). Truy cập 13/10/2018 từ http://www.heart.org/HEARTORG/Conditions/Arrhythmia/AboutArrhythmia/Other-Rhythm-Disorders_UCM_302045_Article.jsp#.W8EwLRMzYWo

Steinbaum, S. (24/08/2017) What Are Heart Rhythm Disorders (Arrhythmias)? Truy cập 13/10/2018 từ https://www.webmd.com/heart-disease/atrial-fibrillation/arrhythmia#3

Steinbaum, S. (27/07/2017) When Your Heart Rhythm Isn’t Normal. Truy cập 13/10/2018 từ https://www.webmd.com/heart-disease/atrial-fibrillation/heart-disease-abnormal-heart-rhythm#4

5.THG11.2018
img
Hsu Li Fern
Bác sĩ chuyên khoa tim mạch
Mount Elizabeth Hospital

Dr Hsu Li Fern is a cardiologist and electrophysiologist at Mount Elizabeth Novena Hospital, Singapore.