• Mount Elizabeth

Đột quỵ

  • Đột quỵ là gì?

    Đột quỵ do thiếu máu cục bộ và Đột quỵ xuất huyết

    Đột quỵ, hay còn gọi là tai biến mạch máu não, là tình trạng não bộ bị tổn thương nghiêm trọng do máu lên não bị gián đoạn hoặc giảm dần, hoặc do mạch máu trong não bị vỡ gây xuất huyết ồ ạt trong não. Nếu không được xử trí kịp thời trong vòng vài phút, các tế bào não bị tổn thương sẽ bắt đầu chết dần, ảnh hưởng tới khả năng tư duy và vận động của cơ thể, thậm chí là dẫn đến tử vong.

    Có 3 loại đột quỵ thường gặp:

    • Đột quỵ do thiếu máu cục bộ
    • Đột quỵ xuất huyết
    • Đột quỵ nhẹ, hay còn gọi là Cơn thiếu máu cục bộ thoáng qua (TIA)
  • Có hai nguyên nhân chính dẫn đến đột quỵ là tắc nghẽn động mạch (đột quỵ do thiếu máu cục bộ) hoặc rò rỉ hoặc vỡ mạch máu (đột quỵ xuất huyết). Một số người có thể chỉ bị gián đoạn tạm thời lưu lượng máu đến não, gọi là cơn thiếu máu cục bộ thoáng qua (TIA).

    • Đột quỵ do thiếu máu cục bộ: là dạng đột quỵ thường gặp nhất, xảy ra khi các động mạch cung cấp máu cho não bị tắc nghẽn do các mảng lắng đọng cholesterol giống như sáp, được gọi là mảng xơ vữa, tích tụ bên trong thành động mạch. Tình trạng này làm cho động mạch bị thu hẹp, hoặc động mạch có thể vỡ ra và dẫn đến hình thành cục máu đông, làm tắc nghẽn lưu lượng máu đến não.
    • Đột quỵ xuất huyết: xảy ra khi các động mạch trong não vỡ ra do huyết áp cao và phình mạch não (tình trạng sưng giống như bóng trong thành động mạch), dẫn đến tình trạng chảy máu từ các động mạch ngay bên trong não.
    • Đột quỵ nhẹ – Cơn thiếu máu cục bộ thoáng qua (TIA): Giống như đột quỵ do thiếu máu cục bộ, TIA xảy ra khi một cục máu đông hoặc mảnh vỡ làm giảm hoặc chặn dòng máu đến một phần của hệ thần kinh. Người bệnh sẽ trải qua các triệu chứng giống như đột quỵ, nhưng kéo dài không quá 24h. TIA không gây ra tổn thương vĩnh viễn. Nguyên nhân là do lượng máu cấp cho một phần não của bệnh nhân chỉ bị giảm tạm thời trong vài phút.

    Các thói quen và bệnh lý làm tăng nguy cơ đột quỵ bao gồm:

    • hút thuốc lá
    • huyết áp cao
    • cholesterol cao
    • đái tháo đường
    • nhịp tim không đều
    • tiền sử đau tim

    Cách phòng ngừa đột quỵ

    Nghiên cứu chỉ ra rằng 90% các ca đột quỵ có thể phòng ngừa được. Do đó, nhận thức được các yếu tố nguy cơ nêu trên, chúng ta có thể phòng tránh đột quỵ bằng cách:

    • Kiểm soát huyết áp cao (tăng huyết áp): Huyết áp cao là nguy cơ hàng đầu gây đột quỵ. Huyết áp cao có thể kiểm soát bằng việc dùng thuốc điều trị và kết hợp với lối sống lành mạnh.
    • Giảm lượng cholesterol và chất béo bão hòa trong chế độ ăn: Ăn ít cholesterol và chất béo, đặc biệt là chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa, có thể làm giảm tình trạng tích tụ chất béo trong động mạch. Nếu không thể kiểm soát lượng cholesterol thông qua thay đổi chế độ ăn uống, bác sĩ có thể kê đơn thuốc giảm cholesterol.
    • Bỏ thuốc lá: Khói thuốc lá làm tăng nguy cơ đột quỵ cho cả người hút chủ động và hít thụ động.
    • Kiểm soát đường huyết: Ăn kiêng, tập thể dục và giảm cân có thể giúp duy trì lượng đường trong máu ở mức khỏe mạnh. Nếu các thay đổi về lối sống không đủ để kiểm soát bệnh tiểu đường, bác sĩ có thể kê thuốc điều trị.
    • Duy trì cân nặng hợp lý: Thừa cân, béo phì là nguyên nhân hình thành các yếu tố nguy cơ khác gây đột quỵ, chẳng hạn như huyết áp cao, bệnh tim mạch và tiểu đường.
    • Ăn nhiều trái cây và rau quả: Một chế độ ăn uống bao gồm năm phần trái cây hoặc rau quả hàng ngày trở lên có thể làm giảm nguy cơ đột quỵ.
    • Tập thể dục thường xuyên: Tập thể dục có thể làm giảm huyết áp, tăng mức cholesterol tốt và cải thiện sức khỏe tim mạch tổng thể. Ngoài ra, tập thể dục còn giúp giảm cân, kiểm soát bệnh tiểu đường và giảm căng thẳng. Dành ít nhất 30 phút hoạt động thể chất vừa phải - chẳng hạn như đi bộ, chạy bộ, bơi lội hoặc đi xe đạp ít nhất từ 4-5 ngày/tuần.
    • Dùng đồ uống có cồn hoặc ở mức độ vừa phải: Uống nhiều đồ uống có cồn làm tăng nguy cơ mắc huyết áp cao, đột quỵ do thiếu máu cục bộ và đột quỵ xuất huyết. Rượu cũng có thể tương tác với các loại thuốc khác mà bạn đang dùng. Tuy nhiên, uống rượu điều độ, khoảng một hai ly mỗi ngày, có thể giúp ngăn ngừa đột quỵ do thiếu máu cục bộ và giảm xu hướng hình thành cục máu đông. Trao đổi thêm với bác sĩ về trường hợp cụ thể của quí vị.
  • Các dấu hiệu và triệu chứng của đột quỵ tùy thuộc vào vị trí và kích thước của vùng bị ảnh hưởng. Bệnh nhân có thể gặp phải bất kỳ triệu chứng nào sau đây:

    • Khó nói
    • Khó nuốt
    • Mất thăng bằng hoặc khả năng phối hợp
    • Mất ý thức
    • Mất trí nhớ hoặc mất khả năng tập trung
    • Mất thị lực hoặc nhìn mờ
    • Đột ngột chóng mặt dữ dội
    • Đột ngột đau đầu dữ dội
    • Đột ngột yếu và/hoặc tê nửa người

    Trong trường hợp phát hiện một trong các dấu hiệu trên, có thể áp dụng quy tắc F.A.S.T để kiểm tra và xử trí kịp thời:

    • Face – Mặt: Yêu cầu người bệnh cười. Xem có bị xệ một bên mặt không.
    • Arm – Tay: Yêu cầu người bệnh giơ tay lên. Xem có bị thòng 1 tay hoặc không thể giơ 1 tay không.
    • Speech – Lời nói: Yêu cầu người bệnh nói một cụm từ đơn giản. Xem có bị nói lắp, giọng nói có lạ không.
    • Time – Thời gian: Gọi cấp cứu ngay lập tức nếu người bệnh có bất kỳ triệu chứng nào nêu trên.
  • Các phương pháp thường dùng để chẩn đoán đột quỵ bao gồm:

    Khám sức khỏe

    Bác sĩ sẽ thực hiện một số kiểm tra thường quy, như nghe tim và kiểm tra huyết áp. Bệnh nhân cũng sẽ được kiểm tra thần kinh để xem nguy cơ đột quỵ ảnh hưởng đến hệ thần kinh như thế nào.

    Xét nghiệm máu

    Bác sĩ có thể chỉ định làm một số xét nghiệm máu, bao gồm các xét nghiệm để kiểm tra tốc độ đông máu, lượng đường trong máu và xem có dấu hiệu của nhiễm trùng hay không.

    Chụp cắt lớp vi tính (CT)

    Chụp CT não là phương pháp sử dụng một loạt tia X để tạo ra hình ảnh chi tiết về não của người bệnh. Chụp CT có thể giúp phát hiện xuất huyết trong não, đột quỵ do thiếu máu cục bộ, khối u hoặc các tình trạng khác. Các bác sĩ có thể tiêm thuốc nhuộm vào mạch máu để quan sát các mạch máu ở cổ và não một cách chi tiết hơn (chụp mạch cắt lớp vi tính).

    Chụp cộng hưởng từ (MRI)

    MRI sử dụng các sóng vô tuyến và từ trường mạnh để cho phép đánh giá chi tiết về não bộ của người bệnh. MRI có thể phát hiện mô não bị tổn thương do đột quỵ do thiếu máu cục bộ và xuất huyết não. Bác sĩ có thể tiêm thuốc nhuộm vào mạch máu để xem các động mạch và tĩnh mạch và làm nổi bật dòng chảy của máu (gọi là chụp mạch cộng hưởng từ hoặc chụp tĩnh mạch cộng hưởng từ).

    Siêu âm động mạch cảnh

    Là phương pháp sử dụng sóng âm để tạo ra hình ảnh chi tiết bên trong động mạch cảnh ở cổ của người bệnh. Phương pháp này cho phép phát hiện tình trạng tích tụ chất béo (mảng xơ vữa) và lưu lượng máu trong động mạch cảnh.

    Chụp mạch não

    Để thực hiện chụp mạch não, bác sĩ sẽ đưa một ống mềm, mỏng (ống thông) qua một vết rạch nhỏ, thường là ở bẹn của người bệnh và luồn ống qua các động mạch chính, vào động mạch cảnh hoặc động mạch đốt sống. Sau đó, bác sĩ tiêm một loại thuốc nhuộm vào mạch máu để cho phép quan sát mạch máu khi chiếu tia X. Phương pháp này cho phép đánh giá chi tiết về các động mạch trong não và cổ của người bệnh.

    Siêu âm tim

    Siêu âm tim là phương pháp sử dụng sóng âm thanh để tạo ra hình ảnh chi tiết về trái tim của người bệnh. Siêu âm tim có thể giúp phát hiện nguồn gốc của cục máu đông trong tim có thể đã di chuyển từ tim đến não và gây ra đột quỵ.

  • Bác sĩ sẽ đánh giá tình trạng của bệnh nhân và đề xuất phương pháp điều trị tốt nhất tùy thuộc vào loại đột quỵ bệnh nhân gặp phải:

    Dùng thuốc làm loãng máu

    Các loại thuốc làm loãng máu (ví dụ như aspirin) giúp giảm nguy cơ hình thành cục máu đông, hỗ trợ lưu thông máu ở bệnh nhân bị đột quỵ do thiếu máu cục bộ và giảm nguy cơ đột quỵ lần hai.

    Phẫu thuật cắt bỏ nội mạc động mạch cảnh

    Phẫu thuật cắt bỏ nội mạc động mạch cảnh là phương pháp phẫu thuật nhằm loại bỏ mảng bám tích tụ trong lòng động mạch cảnh ở cổ, là động mạch cấp máu cho não. Phương pháp này sẽ giúp khôi phục lưu lượng máu lên não, làm giảm nguy cơ xảy ra một cơn đột quỵ khác.

    Dùng thuốc và thay đổi chế độ ăn uống

    Dùng thuốc và thay đổi chế độ ăn uống để kiểm soát các yếu tố nguy cơ như huyết áp cao, cholesterol và đường huyết sẽ giúp giảm nguy cơ bị đột quỵ lần hai.

    Điều trị phục hồi chức năng

    Điều trị phục hồi chức năng thông qua các chương trình vật lý trị liệu và ngôn ngữ trị liệu được cá thể hóa giúp bệnh nhân đột quỵ có thể tiếp tục thực hiện các hoạt động thường ngày một cách độc lập ví dụ như như ăn uống, vệ sinh cá nhân, và khả năng giao tiếp.

    Phẫu thuật

    Đối với đột quỵ do xuất huyết, phẫu thuật có thể được chỉ định nhằm làm giảm áp lực nội sọ do xuất huyết gây ra. Bác sĩ phẫu thuật sẽ tiến hành đóng mạch máu bị khiếm khuyết và điều hướng dòng máu tới các mạch máu cấp máu cho vùng não bị ảnh hưởng, nhờ đó giảm nguy cơ tái phát đột quỵ.

  • Đột quỵ đôi khi có thể dẫn đến khuyết tật tạm thời hoặc vĩnh viễn, tùy thuộc vào thời gian não bộ bị thiếu máu và vùng nào của não bị ảnh hưởng. Các biến chứng có thể bao gồm:

    Tê liệt hoặc mất khả năng vận động cơ

    Người bệnh có thể bị liệt một bên cơ thể hoặc mất kiểm soát một số cơ, chẳng hạn như một bên mặt hoặc một bên cánh tay.

    Khó nói hoặc nuốt

    Đột quỵ có thể ảnh hưởng đến việc kiểm soát các cơ trong miệng và cổ họng, khiến người bệnh gặp khó khăn trong khi nói chuyện, nuốt hoặc ăn.

    Mất trí nhớ hoặc suy nghĩ khó khăn

    Sau đột quỵ bệnh nhân có thể bị mất trí nhớ hoặc gặp khó khăn trong việc suy nghĩ, lập luận, đưa ra phán đoán và hiểu các khái niệm.

    Các vấn đề về cảm xúc

    Những người đã từng bị đột quỵ có thể gặp khó khăn hơn trong việc kiểm soát cảm xúc của mình, hoặc họ có thể bị trầm cảm.

    Đau

    Đau, tê hoặc các cảm giác bất thường khác có thể xảy ra ở các bộ phận bị ảnh hưởng do đột quỵ. Ví dụ, nếu đột quỵ khiến bạn mất cảm giác ở cánh tay trái, cảm giác ngứa ran khó chịu cũng có thể sẽ xuất hiện ở cùng cánh tay đó.

    Thay đổi về hành vi và khả năng tự chăm sóc

    Những người đã từng bị đột quỵ có thể trở nên khép mình và dè dặt hơn trong giao tiếp xã hội. Họ có thể sẽ cần giúp đỡ trong việc chải chuốt và làm việc nhà hàng ngày.

  • Các chuyên gia của chúng tôi

    Tìm thấy 17 bác sĩ chuyên khoaXem tất cả

    • Goh Yu-Ching Keith

      Chuyên khoa
      Khoa ngoại thần kinh

      Xem hồ sơ

      Phòng khám
      International Neuro Associates
      Vị trí
      3 Mount Elizabeth #09-10
      Mount Elizabeth Medical Centre
      Singapore 228510
      Số liên lạc
      6235 0945
    • Ho Kee Hang

      Chuyên khoa
      Khoa ngoại thần kinh

      Xem hồ sơ

      Phòng khám
      K H Ho Neurosurgery
      Vị trí
      3 Mount Elizabeth #10-15
      Mount Elizabeth Medical Centre
      Singapore 228510
      Số liên lạc
      67338226
    • Hong Alvin

      Chuyên khoa
      Khoa ngoại thần kinh

      Xem hồ sơ

      Phòng khám
      Alvin Hong Neurosurgery
      Vị trí
      3 Mount Elizabeth #14-14
      Mount Elizabeth Medical Centre
      Singapore 228510
      Số liên lạc
      67338803
    • Karlsson Bengt Gunnar

      Chuyên khoa
      Khoa ngoại thần kinh

      Xem hồ sơ

      Phòng khám
      Parkway Gamma Knife Centre
      Vị trí

      38 Irrawaddy Road, Basement 1
      Mount Elizabeth Novena Hospital
      Singapore 329563

      Số liên lạc
      6933 0046
    • Khoo Chee Min James

      Chuyên khoa
      Khoa ngoại thần kinh

      Xem hồ sơ

      Phòng khám
      Neurological Surgery Pte Ltd
      Vị trí
      3 Mount Elizabeth #10-10
      Mount Elizabeth Medical Centre
      Singapore 228510
      Số liên lạc
      67341380
    • Koh Kiok Miang Roy

      Chuyên khoa
      Khoa ngoại thần kinh

      Xem hồ sơ

      Phòng khám
      Fem Surgery @ Orchard
      Vị trí
      3 Mount Elizabeth #05-02
      Mount Elizabeth Medical Centre
      Singapore 228510
      Số liên lạc
      67333383
      Phòng khám
      Fem Surgery @ Novena
      Vị trí
      38 Irrawaddy Road #11-53
      Mount Elizabeth Novena Specialist Centre
      Singapore 329563
      Số liên lạc
      63391101
    • Kon Kam King Nicolas

      Chuyên khoa
      Khoa ngoại thần kinh

      Xem hồ sơ

      Phòng khám
      Neuro Asia Care
      Vị trí
      3 Mount Elizabeth #11-14/15
      Mount Elizabeth Medical Centre
      Singapore 228510
      Số liên lạc
      65926871
    • Lee Cheng Kiang

      Chuyên khoa
      Khoa ngoại thần kinh

      Xem hồ sơ

      Phòng khám
      Brain Spine Practice
      Vị trí
      38 Irrawaddy Road #07-50
      Mount Elizabeth Novena Specialist Centre
      Singapore 329563
      Số liên lạc
      66943393
    • Ng Hua Bak Ivan

      Chuyên khoa
      Khoa ngoại thần kinh

      Xem hồ sơ

      Phòng khám
      Neurosurgery Partners. Brain + Spine Solutions
      Vị trí
      38 Irrawaddy Road #10-60/62
      Mount Elizabeth Novena Specialist Centre
      Singapore 329563
      Số liên lạc
      66845018
    • Ng Puay Yong

      Chuyên khoa
      Khoa ngoại thần kinh

      Xem hồ sơ

      Phòng khám
      Spine And Brain Surgery
      Vị trí
      3 Mount Elizabeth #14-15
      Mount Elizabeth Medical Centre
      Singapore 228510
      Số liên lạc
      6738 5081

    Tìm thấy 17 bác sĩ chuyên khoaXem tất cả

  • Các bài báo sức khỏe liên quan

  • Đa phương tiẹn