GERD là gì? Triệu chứng, Nguyên nhân và Điều trị

Bệnh trào ngược dạ dày thực quản (GERD) – thường gọi là trào ngược axit – là tình trạng các chất trong dạ dày trào ngược lên thực quản thường xuyên, gây khó chịu và có thể làm tổn thương thực quản.

Khi chúng ta nuốt, thức ăn đi xuống thực quản đến dạ dày thông qua một làn sóng co bóp nhịp nhàng, còn được gọi là nhu động. Cơ thắt thực quản dưới (một vòng cơ nằm ở đoạn cuối thực quản) sau đó sẽ giãn ra để thức ăn đi qua. Khi thức ăn đã vào dạ dày, cơ này sẽ co lại để ngăn thức ăn và axit dạ dày trào ngược lên thực quản.

Tuy nhiên, các cơ thắt này đôi khi có thể bị yếu đi và để axit dạ dày trào ngược thường xuyên, gây kích ứng lớp niêm mạc thực quản của bạn.

Các triệu chứng của GERD là gì?

Các triệu chứng phổ biến của GERD là:

• Ợ nóng
• Trào ngược dịch chua

Ở một số bệnh nhân, họ có thể có các triệu chứng không điển hình do GERD như:

• Ho dai dẳng
• Khó chịu ở cổ họng
• Khó thở
• Hôi miệng
• Đau ngực

GERD có thể gây biến chứng không?

Trào ngược axit lâu dài có thể dẫn đến tổn thương thực quản (viêm thực quản). Nếu nghiêm trọng, có thể xảy ra tình trạng hẹp thực quản, khiến thức ăn khó đi xuống dạ dày.

Trong những trường hợp hiếm gặp, bệnh nhân thậm chí có thể phát triển tình trạng tiền ung thư gọi là thực quản Barrett, vốn có nguy cơ tiến triển thành ung thư thực quản rất thấp.

Nguyên nhân gây ra GERD là gì?

Một số tình trạng làm tăng nguy cơ mắc GERD, bao gồm:

Thừa cân

Tỷ lệ mắc GERD tăng cao ở những người thừa cân. Các chuyên gia cho rằng mỡ bụng dư thừa có thể gây thêm áp lực lên vùng bụng, khiến dịch trào ngược vào thực quản và làm suy giảm khả năng làm rỗng dạ dày.

Thai kỳ

Nhiều phụ nữ mang thai bị ợ nóng nghiêm trọng trong tam cá nguyệt thứ hai và thứ ba do thay đổi nội tiết tố và thai nhi ép vào dạ dày.

Một số tình trạng y tế

• Thoát vị hoành

  Một phần dạ dày nhô lên ngực qua cơ hoành, dẫn đến giảm áp lực của cơ thắt thực quản dưới.

• Xơ cứng bì

  Bệnh tự miễn làm cho nhu động thực quản không hiệu quả, khiến thực quản không thể làm sạch axit trào ngược.

• Liệt dạ dày

  Dạ dày không thể làm rỗng đúng cách.

Một số loại thuốc

• Thuốc chẹn kênh canxi
• Một số loại thuốc điều trị hen suyễn

Lựa chọn lối sống

• Hút thuốc
• Ăn đêm trước khi ngủ
• Ăn quá nhanh
• Ăn thực phẩm giàu chất béo, sô cô la, hành tỏi
• Uống rượu hoặc cà phê

GERD được chẩn đoán như thế nào?

Chẩn đoán GERD thường được thực hiện dựa trên các triệu chứng điển hình. Bác sĩ có thể đề nghị các xét nghiệm bổ sung như:

Nội soi dạ dày

Nội soi dạ dày sử dụng một ống nội soi mềm để kiểm tra lớp niêm mạc thực quản và dạ dày. Điều này cần thiết để đánh giá tổn thương do trào ngược và tìm các biến chứng như loét hoặc hẹp thực quản.

Đo pH thực quản 24 giờ

Một ống mỏng gắn cảm biến sẽ được đưa qua mũi vào thực quản trong 24 giờ để đo các đợt trào ngược axit. Điều này giúp bác sĩ xác nhận tình trạng trào ngược và đối chiếu với triệu chứng của bạn.

Để biết thêm cách chẩn đoán, hãy truy cập trang này.

Khi nào bạn nên tìm kiếm sự chăm sóc y tế?

Hãy tìm kiếm sự hỗ trợ y tế ngay lập tức nếu:

• Các triệu chứng gây khó chịu cho bạn
• Bạn nhận thấy bất kỳ triệu chứng báo động nào, chẳng hạn như
  • Chán ăn
  • Giảm cân
  • Khó nuốt
  • Đau khi nuốt
  • Nôn mửa, đặc biệt là có máu trong chất nôn
  • Đau ngực (đôi khi đây có thể là dấu hiệu của một cơn đau tim)

Điều trị GERD

GERD có thể được kiểm soát thành công đối với đa số bệnh nhân thông qua sự kết hợp giữa thay đổi lối sống và thuốc không kê đơn. Tuy nhiên, nếu các triệu chứng GERD không cải thiện, bác sĩ có thể đề nghị thuốc kê đơn hoặc phẫu thuật trong một số trường hợp.

Thay đổi lối sống để điều trị GERD

• Tránh các bữa ăn lớn, đặc biệt là thức ăn nhiều dầu mỡ
• Tránh ăn đêm trong vòng 4 giờ trước khi đi ngủ
• Duy trì cân nặng và chế độ ăn uống lành mạnh
• Tránh mặc quần áo bó sát làm tăng áp lực lên vùng bụng, từ đó làm tăng khả năng trào ngược

Thuốc điều trị

Thuốc không kê đơn, chẳng hạn như thuốc kháng axit, hoạt động bằng cách trung hòa axit dạ dày.

Nếu triệu chứng dai dẳng, bác sĩ có thể kê toa các loại thuốc giảm tiết axit sau:

• Thuốc kháng thụ thể Histamine (H2RA) như famotidine hoặc cimetidine;
• Thuốc ức chế bơm Proton (PPI) như omeprazole, esomeprazole, pantoprazole, rabeprazole và dexlansoprazole, hoặc;
• Thuốc chẹn axit cạnh tranh kali (PCAB) như vonoprazan

Các loại thuốc này nhìn chung là an toàn. Bác sĩ sẽ thảo luận chi tiết với bạn nếu triệu chứng của bạn cần dùng thuốc. Việc điều trị thường nhằm mục đích kiểm soát các triệu chứng bằng liều thuốc thấp nhất có thể và được thiết kế riêng theo tần suất và mức độ nghiêm trọng của triệu chứng.

Thủ thuật nội soi và phẫu thuật

Nhiều thủ thuật nội soi và phẫu thuật đã được phát minh để điều trị GERD thông qua việc tăng áp lực cơ thắt thực quản dưới một cách nhân tạo. Những phương pháp này thường có vai trò hạn chế vì đa số bệnh nhân có thể được điều trị hiệu quả bằng thay đổi lối sống và dùng thuốc. Ví dụ về các liệu pháp nội soi bao gồm:

TIF (Tạo nếp gấp dạ dày qua đường miệng không phẫu thuật)

Trong thủ thuật này, một thiết bị y tế được đưa qua miệng để tạo các nếp gấp tại thực quản xa. Từ đó tạo ra một rào cản giữa dạ dày và thực quản, ngăn chặn tình trạng trào ngược axit.

Thủ thuật stretta

Thủ thuật này sử dụng năng lượng tần số vô tuyến truyền đến thực quản xa. Tổn thương nhiệt làm giảm độ giãn nở của mô, từ đó đạt được hiệu quả mục tiêu là giảm sự thư giãn của cơ thắt thực quản dưới.

Phẫu thuật tạo nếp gấp dạ dày (Fundoplication)

Phẫu thuật tạo nếp gấp dạ dày là một thủ thuật ngoại khoa nơi phần trên của dạ dày được quấn quanh và khâu lại ở thực quản dưới. Việc này giúp tăng cường và làm tăng áp lực tại cơ thắt thực quản dưới, từ đó giảm trào ngược axit.

Bệnh nhân có kết quả đo pH bất thường và không đáp ứng hoặc không dung nạp với điều trị nội khoa có thể cân nhắc phương án điều trị này.

Nếu bạn nghi ngờ mình bị GERD, hãy, tham khảo ý kiến bác sĩ tiêu hóa để được đánh giá.