Bệnh Lao: Điều Cần Biết, Triệu Chứng, Phòng Ngừa và Điều Trị

Bác sĩ Leong Hoe Nam, chuyên gia về bệnh truyền nhiễm tại Bệnh viện Mount Elizabeth Novena, giải đáp về bệnh lao (TB), lý do tại sao căn bệnh này đáng lo ngại, các triệu chứng, mẹo bảo vệ, phương pháp điều trị và khi nào cần đi khám bác sĩ để an tâm hơn.

Vào năm 2026, bệnh lao đã nhận được sự quan tâm trở lại ở Đông Nam Á vì đây là khu vực có nhiều ca mắc mới nhất. Ví dụ, cơ quan y tế Malaysia đã xác định nhiều ca lao mới và các ổ dịch đang hoạt động tại sáu tiểu bang bao gồm Johor và Selangor vào tháng 1 năm 2026.

Các triệu chứng của bệnh lao (TB) là gì?

Các triệu chứng thông thường là sốt, ho, sụt cân và chán ăn. Nếu bạn cảm thấy không khỏe, hãy đi khám bác sĩ. Đáng tiếc là các triệu chứng này rất không đặc hiệu. Để làm phức tạp thêm vấn đề, nhiều cá nhân có thể đang mắc bệnh tiến triển nhưng lại không biểu hiện bất kỳ triệu chứng nào.

Các lựa chọn điều trị bệnh lao là gì?

Bệnh lao rất dễ điều trị. Bệnh nhân phải trải qua một phác đồ điều trị có thể kéo dài 6 – 9 tháng hoặc hơn. Trong một số trường hợp, việc điều trị có thể kéo dài tới 18 tháng. Điều trị thường bao gồm thuốc uống và đôi khi là liệu pháp tiêm.

Có nguy cơ bệnh lao lây lan ở Singapore không? Làm thế nào để tự bảo vệ mình?

Bản chất của bệnh lao là phát triển âm thầm trong nhiều tháng. Việc thiếu sự suy giảm sức khỏe đột ngột khiến bệnh nhân lơ là, chủ quan và chúng ta có thể không biết về nó. Trong thời gian này, nhiễm trùng có thể lây lan giữa những người thân yêu sống trong cùng một hộ gia đình. Nói cách khác, việc tiếp xúc có thể đã xảy ra trước khi tình trạng được chẩn đoán.

Nếu bạn đi thăm người mắc bệnh lao, bạn nên đeo khẩu trang N95. Nếu bạn đã tiếp xúc với người đó (ví dụ: một thành viên trong gia đình sống cùng bạn được chẩn đoán mắc bệnh), bạn không cần phải đeo khẩu trang nữa. Nếu bạn được chẩn đoán mắc bệnh lao, bạn có thể đeo khẩu trang y tế thông thường để ngăn ngừa sự lây lan và nên hạn chế ra khỏi nhà.

Các rủi ro sức khỏe của bệnh lao là gì?

Lao là một bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn gây ra. Nó có thể lây nhiễm vào hầu hết mọi cơ quan từ phổi đến não, da, đường tiết niệu, ruột và thậm chí cả cơ quan sinh sản. Không ai được miễn nhiễm hoàn toàn và bạn có thể bị nhiễm bệnh này nhiều lần.

Thời gian ủ bệnh dài khiến mọi người khó nghi ngờ và chẩn đoán. Trên thực tế, lao thường được gọi là 'kẻ giả dạng bệnh tật'. Nó bắt chước ung thư, nhưng nhìn chung có tiên lượng tốt hơn nhiều so với ung thư.

Vi khuẩn lao thường lây truyền qua việc hít phải vi khuẩn từ người nhiễm bệnh. Vi khuẩn di chuyển đến phổi và bám rễ ở đó, hoặc lây lan xa hơn qua đường máu đến phần còn lại của cơ thể. Đối với những người có hệ miễn dịch mạnh, vi khuẩn có thể bị ngăn chặn. Nó chuyển sang trạng thái tiềm ẩn hay còn gọi là 'lao tiềm ẩn'. Đối với những người có hệ miễn dịch kém, bệnh tiến triển nhanh chóng tại những nơi nó bám rễ.

Khoảng 90% bệnh nhân lao tiềm ẩn sẽ không phát bệnh. 10% còn lại sẽ phát bệnh vào một thời điểm nào đó trong đời. Điều này thậm chí có thể xảy ra sau 30 – 40 năm. Tuy nhiên, nếu bệnh nhân mắc bệnh tiểu đường, nguy cơ này tăng lên 30% và đối với những người nhiễm HIV, nguy cơ này tăng lên 60%.

Vì vậy, tôi khuyên mọi người nên giữ gìn vóc dáng và sống khỏe mạnh.

Tình trạng bệnh lao ở Singapore hiện nay như thế nào? Tại sao nó xuất hiện trở lại?

Tại Singapore, ước tính có khoảng 3.000 ca mắc mới được chẩn đoán mỗi năm. Phần lớn các trường hợp (khoảng 90%) là lao hệ hô hấp. Nhiều bệnh nhân có tiền sử bị suy giảm miễn dịch, nhưng nhiễm trùng cũng xảy ra ở cả những cá nhân rất khỏe mạnh.

Lao là một căn bệnh có xu hướng tái xuất hiện trong cộng đồng. Với việc nhiều người sống thọ hơn và một số có tình trạng suy giảm miễn dịch (như tiểu đường, người ghép tạng, suy thận mãn tính hoặc AIDS), chúng ta đang chứng kiến sự trỗi dậy của căn bệnh này. Đây là hiện tượng được quan sát thấy trên toàn thế giới.

Thế giới cũng ngày càng kết nối hơn. Các cá nhân có thể đi du lịch đến các quốc gia có tỷ lệ mắc lao cao và mang mầm bệnh về nước.

Khi nào cần đi khám bác sĩ vì bệnh lao?

Bệnh lao đang gia tăng trên toàn thế giới do việc đi lại và di biến động dân cư tăng cao. Các biện pháp phòng ngừa bao gồm đeo khẩu trang, tìm kiếm sự điều trị y tế sớm nếu bạn hoặc người thân có triệu chứng, và tầm soát sức khỏe để an tâm hơn.

Bạn có thể muốn khám bác sĩ nếu có các triệu chứng lao như:

• Ho
• Sốt
• Sụt cân
• Chán ăn

Bệnh lao có thể phát triển dần dần và các triệu chứng sớm thường không rõ ràng. Tư vấn y tế sớm có thể giúp làm rõ nguyên nhân của các triệu chứng và cung cấp hướng dẫn hoặc điều trị phù hợp khi cần thiết.