Tiêm phong bế rễ thần kinh / khớp facet

Tiêm phong bế rễ thần kinh / khớp liên mấu là gì?

Tiêm phong bế rễ thần kinh hoặc khớp liên mấu là một thủ thuật xâm lấn tối thiểu, được thực hiện dưới sự hướng dẫn của hình ảnh, dùng để làm giảm tình trạng đau lưng, đau cổ hoặc đau lan xuống các chi do viêm hoặc chèn ép các dây thần kinh cột sống hoặc khớp liên mấu.

Trong quá trình thủ thuật, một hỗn hợp gồm thuốc gây tê cục bộ và corticosteroid được đưa chính xác vào rễ thần kinh hoặc khớp liên mấu mục tiêu dưới sự hướng dẫn của nội soi huỳnh quang (tia X) hoặc chụp cắt lớp vi tính (CT). Điều này giúp giảm viêm và xoa dịu cơn đau, và trong một số trường hợp, còn có thể giúp xác định chính xác nguồn gốc gây đau để lập kế hoạch điều trị trong tương lai.

Lợi ích của tiêm phong bế rễ thần kinh / khớp liên mấu

• Giảm đau tạm thời
• Giảm viêm tạm thời ở vùng cột sống gây đau
• Giúp bác sĩ xác định nguyên nhân gây đau cụ thể hơn
• Cải thiện khả năng hoạt động trong cuộc sống hàng ngày mà không bị hạn chế bởi những cơn đau như trước đây

Phương pháp này hoạt động như thế nào

Các khớp liên mấu là những khớp nhỏ nằm giữa các đốt sống, cho phép cột sống cử động. Các rễ thần kinh đi ra từ tủy sống thông qua các lỗ nằm cạnh những khớp này. Khi các khớp hoặc dây thần kinh này bị viêm hoặc chèn ép – do chấn thương, viêm khớp hoặc các rối loạn cột sống khác – chúng có thể gây đau khu trú hoặc đau lan tỏa.

• Tiêm khớp liên mấu bao gồm việc tiêm thuốc trực tiếp vào bao khớp để giảm viêm và đau.
• Tiêm phong bế rễ thần kinh nhắm vào khu vực xung quanh rễ thần kinh để "phong bế" sự dẫn truyền các tín hiệu đau và làm giảm kích thích thần kinh.

Bằng cách sử dụng hình ảnh thời gian thực, bác sĩ điện quang can thiệp sẽ chèn một cây kim nhỏ vào vị trí chính xác và tiêm một lượng nhỏ corticosteroid (để giảm viêm) và thuốc gây tê cục bộ (để giảm đau tạm thời).

Tại sao bạn cần tiêm phong bế rễ thần kinh / khớp liên mấu?

Bạn có thể được khuyến nghị thực hiện thủ thuật này nếu:

• Bạn bị đau cổ, lưng hoặc đau lan xuống các chi dai dẳng không đáp ứng với thuốc hoặc vật lý trị liệu.
• Chẩn đoán hình ảnh (ví dụ: MRI hoặc CT) cho thấy chèn ép rễ thần kinh hoặc thoái hóa khớp liên mấu.
• Bác sĩ cần xác nhận nguồn gốc gây đau của bạn trước khi lên kế hoạch cho các phương pháp điều trị tiếp theo, chẳng hạn như phẫu thuật hoặc triệt đốt bằng sóng cao tần (radiofrequency ablation).
• Bạn không phải là ứng viên phù hợp cho các thủ thuật xâm lấn nhiều hơn và cần giảm đau để cải thiện hoạt động hàng ngày và chất lượng cuộc sống.

Các rủi ro và biến chứng của tiêm phong bế rễ thần kinh / khớp liên mấu là gì?

Mặc dù nhìn chung là an toàn, thủ thuật này vẫn tiềm ẩn một số rủi ro, bao gồm:

• Nhiễm trùng tại vị trí tiêm
• Chảy máu
• Vô tình tiêm vào mạch máu, có thể dẫn đến các tác dụng phụ nếu thuốc đi vào máu
• Tổn thương thần kinh hoặc kích thích nếu các dây thần kinh lân cận vô tình bị ảnh hưởng
• Tê hoặc yếu tạm thời nếu thuốc gây tê lan sang các dây thần kinh lân cận

Phụ nữ đang mang thai hoặc nghi ngờ mình có thai nên thông báo trước cho bác sĩ, vì các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh như tia X và CT có liên quan đến việc phơi nhiễm bức xạ ion hóa.

Bạn cần chuẩn bị gì cho tiêm phong bế rễ thần kinh / khớp liên mấu?

• Thường không cần chuẩn bị đặc biệt, nhịn ăn hoặc gây an thần.
• Mang theo kết quả chẩn đoán hình ảnh cột sống mới nhất của bạn (ví dụ: MRI, CT hoặc X-quang) để hỗ trợ bác sĩ điện quang nhắm đúng vùng mục tiêu.
• Bạn sẽ được yêu cầu thay áo choàng y tế để tránh các xảo ảnh kim loại từ quần áo làm cản trở quá trình chụp quét.
• Tùy thuộc vào vị trí tiêm, bạn có thể được bố trí nằm ngửa hoặc nằm sấp trong quá trình thủ thuật.

Bạn có thể mong đợi điều gì trong quá trình tiêm phong bế rễ thần kinh / khớp liên mấu?

Thời gian dự kiến

Khoảng 30–45 phút, bao gồm cả thời gian chuẩn bị và theo dõi sau thủ thuật.

Trước thủ thuật

• Vị trí tiêm được làm sạch và sát trùng.
• Một vùng da nhỏ được gây tê bằng thuốc gây tê cục bộ.
• Bạn có thể cảm thấy hơi tức nhẹ nhưng không đau đáng kể trong quá trình chèn kim.

Trong quá trình thủ thuật

• Bác sĩ điện quang sử dụng nội soi huỳnh quang (X-quang trực tiếp) hoặc hướng dẫn của CT để đưa một cây kim nhỏ vào khớp liên mấu hoặc vị trí lân cận rễ thần kinh.
• Một loại thuốc cản quang có thể được tiêm trước để xác nhận kim đã ở đúng vị trí.
• Sau đó, một lượng nhỏ corticosteroid và thuốc gây tê cục bộ sẽ được tiêm vào.
• Có thể điều trị nhiều hơn một tầng cột sống nếu cần.

Sau thủ thuật

• Bạn có thể cảm thấy giảm đau ngay lập tức nhờ thuốc gây tê, mặc dù tác dụng này có thể hết sau vài giờ.
• Tình trạng đau nhức nhẹ tại vị trí tiêm là phổ biến và thường sẽ hết trong vòng một ngày.
• Bạn sẽ được theo dõi trong 20–30 phút tại khu vực phục hồi.
• Bạn có thể đi lại và ăn uống bình thường, nhưng không nên lái xe hoặc vận hành máy móc trong thời gian còn lại của ngày.
• Hãy sắp xếp để có người đưa bạn về nhà..

Chăm sóc và phục hồi sau khi tiêm phong bế rễ thần kinh / khớp liên mấu

Thời gian phục hồi dự kiến

• Hầu hết bệnh nhân cảm thấy giảm đau ngay lập tức nhờ thuốc gây tê cục bộ và nhìn chung có thể đi lại tự do sau thủ thuật
• Bạn sẽ được theo dõi trong tối đa 30 phút để đảm bảo bạn cảm thấy khỏe trước khi xuất viện
• Mặc dù thuốc gây tê cục bộ sẽ hết tác dụng trong vài giờ, nhưng tác dụng đầy đủ của corticosteroid có thể mất từ vài ngày đến một tuần mới có thể nhận thấy rõ
• Bạn có thể trở lại làm việc và tăng dần các hoạt động vào ngày hôm sau

Lời khuyên phục hồi

• Tránh lái xe vào ngày làm thủ thuật – hãy sắp xếp người đưa bạn về nhà
• Tránh các hoạt động gắng sức trong thời gian còn lại của ngày
• Sử dụng túi chườm đá nếu bạn cảm thấy khó chịu nhẹ tại vị trí tiêm
• Quan sát mọi tác dụng phụ bất thường (ví dụ: đau tăng lên, sốt, yếu) và thông báo cho bác sĩ nếu xảy ra
• Tiếp tục các cử động nhẹ nhàng và hoạt động thường xuyên tùy theo khả năng chịu đựng vào ngày hôm sau

Sự phục hồi của bạn phụ thuộc vào điều gì

• Tình trạng bệnh lý cột sống đang được điều trị
• Số lượng và vị trí các mũi tiêm được thực hiện
• Phản ứng của cá nhân bạn với thuốc
• Thủ thuật được thực hiện cho mục đích chẩn đoán hay điều trị

Trong một số trường hợp, có thể cần tiêm lặp lại, đặc biệt là khi thủ thuật này là một phần của chiến lược quản lý cơn đau rộng hơn.